Đậm tình, đậm vị: Leslie Gilliams đi và hiểu cùng CHIN-SU

“Đậm vị” - Khi mỗi món ăn đều có một câu chuyện phía sau

Là gương mặt quen thuộc từng lọt Top 3 MasterChef US mùa 5, Leslie Gilliams đã đi qua nhiều nền ẩm thực lớn và chẳng còn xa lạ với những kỹ thuật nấu nướng đỉnh cao. Tại Việt Nam, ông còn có một mối duyên rất đời thường với khán giả qua biệt danh thân mật “Thánh Liêm”. Chính nét mộc mạc của ẩm thực Việt đã gieo vào lòng ông một sự tò mò lớn: điều gì giúp những món ăn bình dị như cơm tấm, bánh xèo, gỏi cuốn… tạo nên những tầng vị đượm đà và để lại dư vị khó quên đến thế?

Câu trả lời, Leslie nhận ra, nằm ở một nốt vị nền xuyên suốt mọi món ăn Việt - vị umami đậm đà, thứ kết nối mặn, ngọt, chua, cay thành một tổng thể “chất vị dày” khó lẫn. Và bí quyết nắm giữ nốt vị ấy không gì khác ngoài nước mắm: khi là chén nước chấm sóng sánh bên đĩa bánh xèo, khi là bí quyết tẩm ướp cho miếng sườn cơm tấm, khi lại trở thành chất liệu cho những sáng tạo mới lạ. Thiếu đi giọt nước mắm, món ăn Việt như mất đi điểm tựa, không thể trọn vẹn.

Nhưng nếu nước mắm làm nên chiều sâu cho món Việt, điều gì đã tạo nên chiều sâu cho chính giọt nước mắm? Trăn trở ấy đưa Leslie tìm về nhà thùng CHIN-SU Phú Quốc, nơi nắng gió biển, cá cơm tươi, thời gian ủ chượp và bàn tay tài hoa của người thợ hòa làm một.

Tại đây, vị MasterChef được lắng nghe câu chuyện từ anh Nam - người ngư dân với hơn 15 năm rẽ sóng khơi xa, chuyên chọn lọc những mẻ cá cơm tươi ngon nhất và ướp muối ngay trên thuyền theo “tỷ lệ vàng” truyền thống của vùng biển Phú Quốc. Tiếp nối hành trình ấy là anh Tuấn - người Quản lý nhà thùng CHIN-SU, người đã dành trọn nhiều năm thanh xuân để miệt mài kiểm tra từng thùng gỗ ủ chượp, nâng niu quá trình lên men tự nhiên suốt ròng rã hàng trăm ngày đêm.

Lắng nghe câu chuyện về từng mẻ cá tươi và những thùng gỗ lặng lẽ qua năm tháng, Leslie không giấu nổi sự xúc động: “Tôi từng nghĩ nước mắm chỉ là một loại gia vị. Nhưng khi đứng ở đây, nhìn cách người ngư dân nâng niu mẻ cá tươi trên biển hay cách người quản lý nhà thùng kiên nhẫn chăm chút từng thùng gỗ qua năm tháng, tôi mới hiểu giọt nước mắm CHIN-SU chính là sự đúc kết của tình yêu và lòng tôn kính dành cho nghề ủ mắm truyền thống.”

Tận mắt chứng kiến quy trình kỳ công ấy, Leslie nhận ra nốt vị umami đậm đà của giọt nước mắm CHIN-SU không tự nhiên mà có, đó là thành quả của sự kiên nhẫn qua năm tháng, là sự chỉn chu trong từng công đoạn để gìn giữ một hương vị đã trở thành mạch sống của đời sống Việt.

Với Leslie, đó cũng là lúc “đậm vị” vượt ra khỏi cảm giác vị giác thuần túy. Đằng sau nốt vị umami là cả một hành trình được đúc kết từ thiên nhiên, thời gian, nghề truyền thống và lòng tận tụy của những người làm nghề - thứ khiến giọt nước mắm CHIN-SU vừa mang vị đằm thắm của biển, vừa chở theo bí quyết tạo nên “linh hồn” cho ẩm thực Việt qua muôn đời.

“Đậm tình” - Điều đọng lại không chỉ là hương vị

Nếu “đậm vị” đưa Leslie đến gần hơn với câu chuyện phía sau món ăn, thì “đậm tình” lại là điều chạm đến vào trái tim, đến cảm xúc của ông. Bước ra khỏi những căn bếp chuyên nghiệp, Leslie hòa mình vào những cuộc gặp gỡ chân phương với các đầu bếp địa phương, những nghệ nhân lâu năm và người dân bản địa.

Kỷ niệm đáng nhớ của Leslie là buổi trưa dừng chân bên bờ biển. Giữa làn gió khơi xa lồng lộng, ông thong thả thưởng thức mâm cơm Việt mộc mạc với đĩa cơm tấm sườn nướng thơm lừng, đĩa gỏi cuốn tươi ngon cùng rổ rau sống ngát hương bản địa. Sự hiếu khách chân thành, chu đáo của những con người nơi đây đã biến một bữa ăn bình dị thành khoảnh khắc ấm áp, xóa tan mọi rào cản về ngôn ngữ hay khoảng cách văn hóa.

Đó là một ánh mắt thân thiện, một lời mời nếm thử món ăn, một mâm cơm ấm áp sửa soạn cho người mới gặp, hay đơn giản là sự hào hứng khi kể về món ngon quê nhà. Những điều bình dị ấy tạo nên một sợi dây kết nối gần gũi mà Leslie có thể cảm nhận trọn vẹn mà chẳng cần nhiều lời.

Nhưng với Leslie, điều chạm đến trái tim ông lại nằm ở cách người Việt kể về ẩm thực của mình. Mỗi món ăn dường như đều gắn liền với một mái nhà, một vùng đất hay một ký ức; mỗi công thức là một di sản nhỏ được nâng niu truyền qua nhiều thế hệ. Và khi trao đi món ăn, người ta luôn gửi gắm vào đó một niềm tự hào rất đỗi tự nhiên từ cách gắp cho nhau miếng ngon đến sự hiếu khách dành cho một người bạn phương xa.

Phía sau một món ăn đậm đà là sự tận tâm của người nấu. Phía sau một giọt nước mắm là lòng kiên nhẫn của người thợ làm nghề. Và phía sau một bữa cơm trao đi là mong muốn sẻ chia những gì trân quý nhất. Chính sự tận tâm và tình yêu ấy là sợi dây vô hình kết nối “đậm vị” với “đậm tình”, làm nên một hương vị chinh phục vị giác, đồng thời ở lại lâu hơn trong ký ức.